Kościoły

Lipiany Kościół parafialny pw Wniebowzięcia NMP »

Kościuszki 29 Lipiany Kościół parafialny pw Wniebowzięcia NMP

Godziny mszy świętych.

Nd. 7:00, 8:00, 10:00, 11:30, 18:00
Pn. 07:00, 18:00
Wt. 07:00, 18:00
Śr. 07:00, 18:00
Cz. 07:00, 18:00
Pt. 07:00, 18:00
So. 07:00, 18:00
LIPIANY( Lippehne )

województwo: zachodniopomorskie

powiat: pyrzycki

gmina: Lipiany

diecezja: szczecińsko-kamieńska

dekanat: Lipiany

parafia: Wniebowzięcia NMP

Miasto o słowiańskim rodowodzie z dobrze zachowanym średniowiecznym planem owalnicy, położone na półwyspie oblewanym przez jezioro Wądół. Powstała z czasem w najwęższym miejscu grobla, utworzyła dwa zbiorniki (Lipiański Północny i Lipiański Południowy) połączone obecnie strugą?. Prawa miejskie otrzymały Lipiany ok. 1300 roku. W dawnym nazewnictwie wymieniane jako Lipene. Do 1945 roku miasto nosiło nazwę Lippehne. Swoisty urok nadają miastu pozostałości murów miejskich z bramami (Myśliborską i Pyrzycką) z XIV w., kościół z XIII w., ratusz z drugiej połowy XVII w., oraz domy o konstrukcji szkieletowej z XVIII i XIX w.

Źródła

- W wiekach VIII - XII na wyspie jeziora Lipiańskiego Północnego istniał gród graniczny plemienia Pyrzyczan położony przy prastarym szlaku łączącym Pomorze z Wielkopolską. Na pobliskim półwyspie rozwijała się osada podgrodziowa, która dała początek obecnemu miastu.

- W roku 1249 po raz pierwszy wymieniono Lipene – Riedel, Codex diplomaticus Brandenburgensis, A XVIII, 61.

- W 1265 roku wzmiankowano pustelnię (erem) Augustianów, wspomniany został między innymi Teodoryk przeor klasztoru. Klasztor istniał do roku 1290, w którym Augustianie lipiańscy przenieśli się do Chojny.

- Przed rokiem 1269 Ziemia Lipiańska (terra Lipene) stanowiąca własność książąt pomorskich przekazana została biskupom kamieńskim.

- 18 sierpnia 1276 Biskup kamieński Herman sprzedał Ziemię Lipiańską margrabiom brandenburskim, którzy włączyli ją do Nowej Marchii.

- Przed rokiem 1302 Lipiany otrzymały prawa miejskie.

- W XIII wieku w centrum osady wzniesiono granitowy kościół.

- W 1335 roku margrabia Ludwik przekazał parafie lipiańską kolegiacie św. Piotra i Pawła w Myśliborzu.

- Po roku1538 kościół parafialny przejęli protestanci. Przy kościele wzniesiono szpital i szkołę.

- W wieku XVII Lipiany spustoszyły wojny, liczne pożary i zarazy.

- W latach 1689-91 odbudowano zniszczony pożarami kościoła a w latach 1746-51 rozbudowano go.

- W roku 1797 uderzenie pioruna spowodowało ponowny pożar kościoła.

- W latach 1861-62 przeprowadzono odbudowę i kolejna przebudowę kościoła.

- W roku 1911 miał miejsce kolejny pożar świątyni.

- W roku 1915 ukończono odbudowę kościoła nadając mu obecną formę wg projektu Friedricha Stülera.

- 19 sierpnia 1945 poświęcono kościół parafialny nadając mu wezwanie Wniebowzięcia NMP.

Architektura:

Kościół wzniesiono w XIII wieku na niewielkim wyniesieniu zwanym wzgórzem Chramowym, w sąsiedztwie średniowiecznego rynku. Była to typowa jak na ówczesne czasy świątynia salowa bez wieży i chóru, orientowana. Wzniesiono ją w całości z kwadr granitowych na kamiennym fundamencie z fazowanym cokołem. Kryta była zapewne stropem belkowanym i dachem dwuspadowym. Liczne pożary i zniszczenia oraz kolejne odbudowy niemal całkowicie zatarły pierwotną formą świątyni, z której zachowała się jedynie dolna partia muru prezbiterium.

W XIX wieku kościół całkowicie przebudowano. Najpierw rozebrano wszystkie ściany kościoła i wymurowano je ponownie z użyciem kamienia narzutowego, różnej wielkości, przyciosanego tylko od lica. Kwadry użyto wtórnie jedynie w partii cokołowej i w narożnikach ścian. Prezbiterium oraz obramienia okien i portalu zachodniego oraz gzyms koronujący wymurowano w cegle. W drugim etapie rozbudowy wzniesiono wieżę zachodnią oraz skrzydła nawy poprzecznej nadające świątyni nowy plan krzyża łacińskiego. Ściany transeptu wymurowano z kamienia narzutowego. W cegle wykonano schodkowane szczyty, obramienia okien, archiwolty i ościeża portali.

Okna części nawowej posiadają profilowane, ostrołukowo zamknięte ościeża i skośne parapety. Osadzone są symetrycznie w górnej partii muru. Pod nimi znajdują się mniejsze okna o prostych, ostrołukowych ościeżach. Okna w ścianach wschodniego i zachodniego skrzydła transeptu posiadają identyczny układ, lecz są nieco mniejsze. Ściany północna i południowa transeptu posiadają odmienny układ. Znajdują się w nich ostrołukowe, profilowane portale ujęte w archiwolty z pinaklami. Nad archiwoltą umieszczono uskokowy oculus z maswerkiem. Całą kompozycję flankują dwie pary wąskich okien o znanym już wykroju. Schodkowe szczyty transeptu rozczłonkowane są ostrołukowymi blendami – środkowa z maswerkiem.

Mury prezbiterium oraz szczyt schodkowany i blendowany wymurowano w całości z cegły. Posadowiono je na starej warstwie cokołowej wykonanej z tej samej wielkości kwadr granitowych. Ich regularny układ, fazowanie i bardzo dobra technika obróbki kamienia, zdradzają wczesny rodowód lipiańskiej świątyni, podkreślają jej znaczenie i związek z jedną z najlepszy strzech budowlanych, jak również zamożność fundatorów. Do południowej strony prezbiterium dobudowano w XX wieku ceglaną zakrystię z wysokim dachem pulpitowym, sięgającym gzymsu koronującego. Dlaczego zdecydowano się na takie rozwiązanie ograniczające dostęp światła do wnętrza prezbiterium, nie wiadomo?

Wszystkie ściany zwieńczone są ceramicznym gzymsem koronującym, a całość budowli kryta jest ceramicznymi daczami dwuspadowymi.

Wieża zachodnia wzniesiona prawdopodobnie jako ostatni element świątyni posiada plan kwadratu. W dolnej kondygnacji - do wysokości murów nawy - kamienna, w wyższej zaś ceglana. Od zachodu znajduje się wejście. Wiedzie ono przez dwa uskokowe portale o ceglanych, ostrołukowych ościeżach. Sklepiona przestrzeń pomiędzy nimi tworzy rodzaj kruchty. Portal wewnętrzny zwieńczony jest dekoracyjną archiwoltą, a dwudzielne drzwi rodzajem drewnianego tympanonu z wizerunkiem Chrystusa. Wyższa kondygnacja pełni rolę dzwonnicy, z tego też względu ażurowe elewacje rozczłonkowane są ostrołukowymi blendami, w których znajdują się pary ostrołukowych okien z żaluzjami. W zwieńczeniu blend umieszczono tarcze zegarowe. Wieża zakończona jest czterema szczytami, narożnymi pinaklami i ostrosłupowym, ceglanym hełmem zakończonym kulą i krzyżem.

Wzniesienie, na którym znajduje się kościół otoczone jest murem oporowym. Szczególną ozdobą świątyni jest okalający ją drzewostan, który w większości stanowią wiekowe lipy i tuja.

Wyposażenie:

Wyposażenie w większości XIX wieczne stanowia:

- Ołtarz główny z malowaną sceną Ostatniej Wieczerzy.

- Ambona.

- Strop plafonowy

- Empora chórowa z organami firmy Sauer-Walcker.

- Mechanizm zegarowy i trzy dzwony.

Wyjątkiem jest XV wieczna gotycka rzeźba św. Piotra.
Brak uprawnień do edycji. Uprawnienia posiadają kapłani pracujący w parafii

Jeśli zauważyłeś błąd lub masz pytania, napisz do administratora: webmaster@kuria.pl

Polecane:

Spotkanie opłatkowe służb mundurowych Szczecina i województwa

Przedstawiciele służb mundurowych Szczecina i województwa spotkali się 15 grudnia 2017 r. w gościnnych murach szczecińskie Seminarium Duchowne na tradycyjnym corocznym spotkaniu opłatkowym. Po krótkiej refleksji w kościele seminaryjnym wszyscy przybyli przeszli do refektarza gdzie odbyło się wspólne kolędowanie, składanie życzeń i łamanie się opłatkiem.

Zdjęcia: Marek Kuligowski

»

Od Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej do Metropolii Szczecińsko-Kamieńskiej (1945-1995)

Z okazji 50-lecia polskiej administracji kościelnej na Pomorzu Zachodnim pragnę ukazać dzieje tych Ziem na przykładzie jej dziesięciu rządców.

15 VIII 1945 r. kardynał August Hlond, arcybiskup Gniezna i Poznania, Prymas Polski - w oparciu o udzielone mu 8 lipca 1945 r. specjalne pełnomocnictwo zawarte w sygnowanym przez Domenico Tardiniego dokumencie Kongegacji Nadzwyczajnych Spraw Kościelnych - ustanowił polskich administratorów apostolskich na przypadłych Polsce po II wojnie światowej terenach północnych i zachodnich, zwanych Ziemiami Odzyskanymi.

»

Wybrane zagadnienia z dziejów Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim do 1945 roku

Pierwsze próby chrystianizacji Pomorza Zachodniego miały już miejsce za czasów księcia Bolesława Chrobrego. Myślano wówczas, że powołane do życia w 1000 roku biskupstwo kołobrzeskie w ramach metropolii gnieźnieńskiej przyniesie nie tylko obfite owoce w postaci przyjęcia przez miejscowy lud wiary katolickiej, ale również na stałe zwiąże polityczno-kościelnie losy Pomorza Zachodniego z Polską. Niestety w wyniku reakcji pogańskiej biskupstwo w Kołobrzegu upadło, a jego pasterz, biskup Reinbern, powrócił na dwór Chrobrego, by w roku 1018 zakończyć życie na odległej Rusi.

»

Msze św., kościoły

Społeczność

projektowanie stron www szczecin, design, strony dla parafii

Kuria Metropolitalna Szczecińsko-Kamieńska

ul. Papieża Pawła VI nr 4 71-459 Szczecin, tel. +48/91-45-42-292, fax +48/91-45-36-908 2017 © Wszelkie Prawa Zastrzeżone